Tổng hợp các hệ điều hành NAS phổ biến hiện nay
NAS (Network Attached Storage) không chỉ là phần cứng lưu trữ, mà hệ điều hành NAS mới là yếu tố quyết định trải nghiệm, tính năng và độ ổn định. Hiện nay, hệ điều hành NAS được chia thành 3 nhóm chính:
- NAS mã nguồn mở
- NAS mã nguồn đóng / thương mại
- NAS chuyên container / ảo hóa
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ từng hệ điều hành, dùng cho nhu cầu nào là phù hợp nhất.
Hệ điều hành NAS mã nguồn mở (Open-source)
TrueNAS (CORE & SCALE)
Nền tảng
- CORE: FreeBSD
- SCALE: Linux (Debian)
Ưu điểm
- Sử dụng ZFS – bảo vệ dữ liệu rất mạnh
- Miễn phí, cộng đồng lớn
- Hỗ trợ RAID nâng cao, snapshot, replication
- SCALE hỗ trợ Docker & VM
Nhược điểm
- Yêu cầu phần cứng tốt (RAM ≥ 16GB, khuyến nghị ECC)
- Cấu hình ban đầu hơi khó với người mới
- ZFS không phù hợp ổ dung lượng nhỏ
Phù hợp cho
- Doanh nghiệp nhỏ
- NAS lưu trữ dữ liệu quan trọng
- Backup server, file server
- HomeLab nâng cao
OpenMediaVault (OMV)
Nền tảng: Debian Linux
Ưu điểm
- Nhẹ, dễ cài
- Chạy tốt trên máy cấu hình thấp
- Có plugin Docker, SMB, NFS, FTP
- Giao diện web thân thiện
Nhược điểm
- Không mạnh về ZFS (cài thêm thủ công)
- Plugin phụ thuộc cộng đồng
- Không chuyên về ảo hóa
Phù hợp cho
- NAS gia đình
- Lưu trữ file, media
- Backup cơ bản
- Người mới làm quen NAS
Rockstor
Nền tảng: Linux (openSUSE)
Ưu điểm
- Sử dụng Btrfs
- Snapshot, compression tốt
- Giao diện đẹp
Nhược điểm
- Cộng đồng nhỏ
- Ít plugin
- Phát triển chậm
Phù hợp cho
- Người thích Btrfs
- NAS cá nhân thử nghiệm
XigmaNAS (trước đây là FreeNAS cũ)
Nền tảng: FreeBSD
Ưu điểm
- Nhẹ
- Ổn định
- Hỗ trợ ZFS
Nhược điểm
- Giao diện cũ
- Ít cập nhật
- Ít tính năng hiện đại
Phù hợp cho
- NAS đơn giản
- Người quen FreeBSD
Hệ điều hành NAS mã nguồn đóng / thương mại
Synology DSM
Nền tảng: Linux (độc quyền Synology)
Ưu điểm
- Giao diện rất thân thiện
- Ứng dụng phong phú: Drive, Photos, Mail, Backup
- Cực kỳ ổn định
- Hỗ trợ tốt cho doanh nghiệp
Nhược điểm
- Chỉ chính thức chạy trên NAS Synology
- Không mã nguồn mở
- Dùng Xpenology là không chính hãng
Phù hợp cho
- Gia đình
- Văn phòng nhỏ
- Người không rành kỹ thuật
- Lưu trữ + cloud nội bộ
QNAP QTS / QuTS hero
Nền tảng: Linux
Ưu điểm
- Tính năng rất nhiều
- Hỗ trợ Docker, VM tốt
- QuTS hero dùng ZFS
- Phù hợp multimedia, AI, camera
Nhược điểm
- Giao diện hơi phức tạp
- Lịch sử bảo mật không tốt
- Chủ yếu cho phần cứng QNAP
Phù hợp cho
- Doanh nghiệp vừa
- NAS chạy nhiều dịch vụ
- Media server nâng cao
Asustor ADM
Ưu điểm
- Giao diện dễ dùng
- App store phong phú
- Multimedia tốt
Nhược điểm
- Cộng đồng nhỏ hơn Synology/QNAP
- Ít tuỳ biến sâu
Phù hợp cho
- NAS gia đình
- Media server
- Người dùng phổ thông
TerraMaster TOS
Ưu điểm
- Giá rẻ
- Dễ sử dụng
- Có Docker
Nhược điểm
- Tính năng hạn chế
- UI đơn giản
- Ít cập nhật
Phù hợp cho
- NAS giá rẻ
- Lưu trữ cơ bản
Hệ điều hành NAS chuyên container / ảo hóa
Unraid
Nền tảng: Linux
Ưu điểm
- Không cần ổ cùng dung lượng
- Dễ mở rộng ổ cứng
- Docker & VM rất mạnh
- Tiết kiệm điện
Nhược điểm
- Trả phí
- Không phải RAID truyền thống
- Tốc độ ghi không cao bằng RAID
Phù hợp cho
- HomeLab
- Media server (Plex, Jellyfin)
- NAS vừa lưu trữ vừa chạy dịch vụ
Proxmox VE (NAS + Virtualization)
Ưu điểm
- Ảo hóa cực mạnh
- Chạy NAS như 1 VM (TrueNAS, OMV)
- Backup, snapshot tốt
Nhược điểm
- Không phải NAS thuần
- Đòi hỏi kỹ thuật cao
Phù hợp cho
- Doanh nghiệp
- HomeLab chuyên nghiệp
- Server đa nhiệm
Windows Server / Windows + Storage Spaces
Ưu điểm
- Dễ dùng với người quen Windows
- AD, File Server tốt
Nhược điểm
- Không tối ưu cho NAS
- Tốn tài nguyên
- Chi phí bản quyền
Phù hợp cho
- Doanh nghiệp dùng Windows
- File server nội bộ
Tổng kết nhanh theo nhu cầu
| Nhu cầu | Hệ điều hành phù hợp |
|---|---|
| NAS gia đình | OMV, Synology DSM, Asustor |
| NAS doanh nghiệp | TrueNAS SCALE, QNAP, Proxmox |
| Lưu dữ liệu quan trọng | TrueNAS (ZFS), QuTS hero |
| Media server | Unraid, Synology, QNAP |
| HomeLab / Docker | Unraid, TrueNAS SCALE |
| NAS giá rẻ / máy cũ | OMV, XigmaNAS |
| NAS tự build | OMV, TrueNAS, Unraid |
Tham khảo thêm dịch vụ cài NAS tại Pcngon
